Avtomatlaşdırma dövründə iş yerləri azalacaqmı?

Avtomatlaşdırma dövründə iş yerləri azalacaqmı?

Publish date : 2024/05/18
326 views

Son zamanlar texnoloji yeniliklər sırasında ən çox eşitdiyimiz xəbərlər süni intellektin sürətli inkişafı ilə bağlıdır. Bu yüksəliş insanlarda həm həyəcan , həm də narahatlıq doğurdu. Burada ortaya çıxan aktual suallardan biri süni intellektin iş yerlərinin sayının azalmasına səbəb olub-olmayacağıdır. Süni intellekt sistemləri getdikcə təkmilləşdikcə , avtomatlaşdırmanın insan əməyini əvəz etməsi qorxusu artır. Bununla birlikdə , süni intellekt və məşğulluq arasındakı əlaqə, potensial faydaları və diqqətlə nəzərdən keçirilməsini tələb edən problemlərlə bir çox nüanslara malikdir.

Süni intellektin müxtəlif sahələrə tətbiqi, şübhəsiz ki, işin xarakterində dəyişikliklərə səbəb oldu. Avtomatlaşdırma prosesləri sadələşdirdi, səmərəliliyi artırdı və yenilik üçün yeni imkanlar açdı. Bir vaxtlar vaxt aparan tapşırıqlar indi avtomatlaşdırıla bilər ki, bu da insanlara daha mürəkkəb və yaradıcı işlərə diqqət yetirməyə imkan verir. Bununla birlikdə, bu dəyişiklik işlərin dəyişməsi  və potensial dolanışıq itkisi ilə bağlı narahatlıqlar da yaratdı.

Süni intellekt üçün əsas arqumentlərdən biri yeni iş yerləri yaratmaq qabiliyyətidir. Sənayelər Süni intellekt texnologiyasını tətbiq etdikcə, insan nəzarəti, texniki xidmət və yenilik tələb edən yeni rollar ortaya çıxır. Üstəlik, süni intellekt yeni sənaye və bazarların inkişafına təkan verməklə  iqtisadi böyüməni stimullaşdırmaq potensialına malikdir. Məsələn, süni intellektdə artan tədqiqat və inkişaf sahəsi data elmi (Data Science), maşın öyrənməsi(Machine learning)  və süni intellekt etikası üzrə ixtisaslı mütəxəssislərə tələbat yaratdı.

Bununla birlikdə, Süni intellektin geniş tətbiqi işçi qüvvəsi üçün də problemlər yaradır.Süni intellekt sistemləri rutin tapşırıqları öz üzərinə götürdükcə müəyyən iş yerləri köhnələ bilər ki, bu da bir çoxu üçün işsizliyə və bununla belə iqtisadi qeyri-sabitliyə səbəb olur. Bundan əlavə, süni intellektin faydalarının qeyri-bərabər paylanması ilə bağlı narahatlıqlar artmaqdadır, çünki inkişaf etməmiş icmalar süni intellekt əsaslı iqtisadiyyatda fürsətlərə çatmaq üçün böyük maneələrlə üzləşirlər.

                                                   

Bu çətinliklərə baxmayaraq, süni intellektin  məşğulluğa təsiri əvvəlcədən müəyyənləşdirilməyib. Bunun üçün hökumətlər, şirkətlər  və təhsil müəssisələri işçiləri süni intellekt tərəfindən idarə olunan bir dünyada inkişaf etmək üçün lazım olan bacarıqları öyrətmək üçün əməkdaşlıq etməlidirlər. Buraya STEM (elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyat) sahələrinə yönəlmiş təhsil və tədris proqramlarına investisiya qoymaq və ömür boyu öyrənmə mədəniyyətini və uyğunlaşmasını inkişaf etdirmək daxildir.

 

Sonda qeyd etmək istərdim ki, süni intellekt  və məşğulluq arasındakı əlaqə çoxşaxəlidir. Süni intellekt  bəzi sənayeləri və iş bazarlarını məhv edə bilsə də, yenilik, iqtisadi böyümə və yeni iş yerləri üçün imkanlar açır. Süni intellektin  mənfi təsirlərini azaldarkən faydalarından istifadə etməyin açarı aktiv uyğunlaşma, bacarıqların inkişafına investisiya qoymaq və imkanlara bərabər çıxış təmin etməkdir. Süni intellektin transformasiya gücünə məsuliyyətlə yanaşaraq, texnologiyanın insan potensialını azaltmaq əvəzinə genişləndirəcəyi bir gələcək qura bilərik.

 

Mənbələr:

The Impact of AI on The Job Market: Key Insights | Upwork

The impact of Artificial Intelligence on the labour market: What do we know so far? | en | OECD

And ChatGPT

 

Müəllif: İsmayıl Mürşüdzadə

 

Əlavə keçid

Comments

Add comment